مجله راز سلامتی مجله صنایع غذایی و کشاورزی لزوم انجام تحقیقات کاربردی در کشاورزی
تبلیغات در ایران پزشکان و مراکز درمانی رستوران های ایران متخصصان تغذیه صنایع غذایی و نوشیدنی .
 

تحقیقات باید چراغ راه سیاست گذاران بخش کشاورزی باشد اما چنین نشده است، سال هاست که مدیریت منابع آب راه‌های صرفه جویی و اسفاده کارا از آب را دنبال می‌کند، اما نتیجه مطلوبی نگرفته است و توسعه سیستم آبیاری تحت فشار نیز تنها به افزایش سطح زیر کشت در جهت نیل به اهداف خودکفایی تبدیل شده است.
به گزارش خبرگزاری فارس ،‌ سید حبیب الله موسوی عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس در یادداشتی نوشت: سخن در مورد اهمیت و جایگاه بخش کشاورزی در جامعه ما چنان آشکار و عیان است که هر واژه‌ای در این باب تکرار مکررات است و واگویه واضحات.

با این حال مروری مختصر بر سیاست‌های کشاورزی دهه‌های گذشته به خوبی اصالت سیاست بر تدبیر در بخش کشاورزی را نمایان می‌سازد.

زمانی تاکید بر خودکفایی روح تصمیمات می‌شود و زمانی حرکت به سمت تجارت آزاد. مدتی بر مزیت های نسبی و زمانی  بر استفاده کارا از منابع کمیاب تاکید می‌شود. با تاسف تمام تصمیم‌های یاد شده که متناسب با فضای سیاسی جامعه و نه ضرورت های سیاستی بخش کشاورزی گرفته شده است، در نهایت صرفاً به صورت گزارش‌های کمّی، توجیه کننده رفتار اهل سیاست و مدیران بخش شده است تا بدین روش به عملکرد خود تفاخر ورزند و یا گروه‌های غیر همفکر خود را منزوی نمایند، غافل از اینکه مشکلات بخش کشاورزی با قوت کامل پا بر جا مانده‌اند و گشایشی بنیادی در این بخش صورت نگرفته است.

به عنوان مثال وجود بازارهای آشفته و کانون‌های بازاریابی غیر شفاف و غیر کارا برای محصولات کشاورزی، تصمیمات تجاری غیر مرتبط با موجودی منابع، ساختار تکنولوژیک و مزیت‌های نسبی و نیز عدم اسفاده کارا از منابع کمیاب، ماحصل سال‌ها تصمیم غیر مبتنی بر تحقیق و تفحص ژرف در مشکلات مبتلابه بخش کشاورزی است.

بدون تردید اتخاذ تصمیم صحیح نیازمند تفکر، تعقل و تحقیق است. کشف مشکلات، تحلیل راه حل های ممکنه و نیز ارائه  پیشنهادهای سازنده و امکان پذیر رسالت بخش تحقیقات است که باید چراغ راه سیاست گذاران بخش کشاورزی و نیز ترسیم کننده چشم انداز بخش در کوتاه مدت و بلند مدت باشد، ولی متاسفانه این رسالت با مسیر عقلایی و مورد انتظار خود فاصله گرفته است. تحقیقات بخش کشاورزی اکثراً همزمان و یا بعد از اتخاذ سیاست ها در محیطی عموماً انحصاری صورت می‌گیرد. مطالعاتی خاص توسط افرادی مشخص جهت تایید و تاکید بر تصمیماتی که یا گرفته شده‌اند و یا در مرحله تصمیم‌گیری هستند. به عنوان مسئله روز کشور گریزی به بحث منابع آب مفید خواهد بود. سال هاست که بحث مدیریت منابع آب در بخش کشاورزی و راه های صرفه جویی و اسفاده کارا از این منابع کلیشه تحقیقات در بخش دانشگاهی کشور است. با این حال نتایج حاصل از این یافته‌ها به هیچ وجه مطلوب سیاست گذاران نبوده است و لذا در مواجه با بحران شدید و برگشت ناپذیر آب که در آینده ای نه چندان دور دامن گیر کشور خواهد بود، استراتژی عملیاتی جامع و مشخصی فراروی مجریان قرار ندارد. توسعه سیستم های آبیاری تحت فشار نیز که به عنوان راه حلی جهت استفاده کاراتر از آب مشی سیاست گذاران در بیش از بیست سال اخیر بوده است به جای اینکه منتج به صرفه جویی در مصرف آب شود در عمل به اهرمی جهت افزایش سطح زیر کشت در جهت نیل به اهداف خودکفایی محور در محصولات آب بر تبدیل شده است.

سوال اینجاست که کدام تحقیقات و کدام محقق زیر بنای این تصمیمات بوده‌اند؟ مبحث یارانه‌ها در بخش کشاورزی و مسائل مربوط به آن نیز از شرایطی مشابه برخوردار است. اتخاذ تصمیم در باب آزاد سازی یارانه ها در بخش کشاورزی مستلزم مطالعه، تحقیق و تایید پژوهشگران دلسوز و خلاق در این زمینه است، قبل از اجرا است. ولی شاهد این هستیم که بعد از انجام این اصلاحات آن هم به صورت گزینشی از بین افرادی خاص و در شرایطی غیر رقابتی تحقیقاتی خواسته می شود که توجیه تصمیمات اتخاذ شده باشند. همچنین است تصمیم در مورد قیمت‌های تضمینی که یکی از ابزارهای ظریف اقتصادی جهت مداخله در بازار است. به عنوان مثال قیمت تضمینی گندم اخیراً 1155 تومان برای هر کیلوگرم تعیین شد. سوال ایجاست که مبنای علمی این قیمت چیست؟ آیا هر قیمتی که از هزینه متوسط تولید بیشتر باشد قیمت تضمینی است؟ چرا 1150 تومان نه؟ چرا 1160 تومان نه؟ چگونه این عدد محاسبه شد؟ ملاحضات علمی آن چیست؟

در این مجال هدف بررسی مصادیق نیست. در زمانه‌ای که تاکید مدام بر استفاده از پتانسیل‌های درون کشوری و نظر به درون به حق به عنوان راه حل مشکلات کشور و نیز ضامن اجرای اقتصاد مقاومتی شناخته شده است، آیا تحقیقات مدیریت شده و مدیریت بدون تحقیقات دیگر جایگاهی خواهد داشت؟! این نوع نگرش به تحقیقات نه تنها تضمینی برای حل مشکلات فراهم نمی کند، بلکه زمینه ساز ایجاد فساد و ناکارایی نیز خواهد شد.

مسئله تحقیق با ارزش همزمان با طرح تحقیق آن برای محققان انحصاری و نیز قدرت توجیهی آن برای تصمیمات از پیش اتخاذ شده مدیران ارزیابی می‌شود تا راه حل عملیاتی آن. روی دیگر این پدیده نا مبارک فاصله گرفتن هر چه بیشتر بخش کشاورزی از سیستم تحقیقاتی و نیز ناکارایی نظام پژوهشی کشور خواهد بود که دور باطل بی تدبیری و بی برنامه‌گی را به بهترین شکل خود تکمیل می‌نماید. / منبع: خبرگزاری فارس

مجله اینترنتی راز سلامتی
http://salamat.ibep.ir