بازار املاک پزشکان و مراکز درمانی تبلیغات در ایران مجله گردشگری مسجد جامع اصفهان، مسجد جمعه اصفهان
پایگاه اطلاع رسانی بازار ایران هتل ها و مسافرخانه های ایران رستوران های ایران شرکت های گردشگری ایران .
 

اين مسجد در حقيقت مجموعه اي از معماريها و آثار هنري دوره هاي بعد از اسلام تاريخ ايران است و ياد گارهاي پادشاهان و وزرا و امرا و رجال و بانوان خير ايراني بعد از اسلام را در بر دارد. بنابراين تحولات معماري دوره هاي اسلامي تاريخ ايران را درمدت هزار سال اخير بخوبي مي توان در آن مطالعه نمود.

قسمتهاي ديد ني و جالب اين مسجد با توجه به اينكه در ورودي مسجد در سمت مشرق ميباشد بدين قرار است:

  • صفه هاي كوچک سمت راست دالان ورودي كه ستونهاي مدور با تزئينات گچبري دارد ، مشتمل بر آثار دوره ديلمي از قرن چهارم هجري است.
  • چهلستون واقع در سمت چپ دالان ورودي كه در ساختمان آن از سبك ابنيه سلجوقي پيروي شده از دوره پادشاهان آل مظفر در قرن هشتم هجري است.
  • در ضلع جنوبي مسجد، گنبد خواجه نظام الملك وزير مشهور ملكشاه سلجوقي قرار دارد كه سال ساختمان آن بين 465 تا 485 هجري است، و به احتمال قوي در 473 هجري به اتمام رسيده است، كتيبه كوفي اين گنبد، نام پادشاه وقت ، ملکشاه و وزير او خواجه نظام المكك را در بر دارد. عنوان ملكشاه در اين كتبه " يمين خليفه الله امير المومنين" ذكر شده و خليفه عباسي در آن زمان " المقتدي بالله " بوده است.
  • چهلستونهاي طرفين اين گنبد، از دوره دوم عهد سلجوقي (جانشينان ملكشاه) و از اوايل قرن ششم هجري است.
  • چهلستوني كه در منتهي اليه غربي اين ضلع واقع شده از دورهُ شاه عباس اول صفوي است ، كه در سال 1019 هجري به ساختمانهاي مسجد افزوده شده است.
  • ايوان جنوبي مسجد ، صفهُ صاحب كه ساختمان آن از قرن ششم هجري و تزئينات داخل و خارج آن از قرن هشتم ، نهم ، دهم و يازدهم هجري است . دو منار اين ايوان ظاهراً درعهد حسن بيك تركمان افزوده شده است و در دورهُ اين امير نيرومند آق قويونلو و پادشاهاني مانند شاه طهماسب اول و شاه عباس دوم ، تعميرات ضروري مسجد به انجام رسيده و داخل و خارج اين ايوان با تزئينات كاشي كاري آراسته شده است . در بين مقرنس هاي طاق اين ايوان نام "ابوالنصر حسن بهادر " كه باني تعميرات و الحاقاتي در اين مسجد بوده در يك لوحه كاشيكاري مورخ به سال 880 هجري قرائت مي شود.
  • تزيينات كاشيكاري اطراف صحن ، از دورهُ حسن بيك تركمان معروف به اوزون حسن و از قرن نهم هجري است .
  • ايوان شرقي مسجد ، ايوان شاگرد كه مشخصات سلجوقي خود را از قرن ششم به خوبي حفظ كرده است . داخل اين ايوان با آرايشهـــاي گچ بري قرن هشتم پيرايش شده و كتيبهُ كاشيكاري آن حاكي ازتعميرات دورهُ شاه سليمان صفوي است.
  • در مشرق اين ايوان، صفهُ عمر واقع شده كه در دورهُ قطب الدين محمود شاه آل مظفر به وسيلهُ "مرتضي بن الحسن العباسي الزينبي " در محل بناي قد يمي ديگري ساخته شده است ، و در دورهُ حكومت پوشالي و موقتي اشرف افغان ، تعمير شده و به دستور او كتيبه و الواحي در اين صفه افزوده شده است.
  • ايوان غربي مسجد ،ايوان استاد كه ساختمان آن از قرن ششم هجري است و تزيينات آن بيشتر از نوع خطوط بنايي است . اين ايوان در دورهُ پادشاهي شاه سلطان حسين صفوي تعمير و تزيين شده و با كتيبه ها و الواحي در قالب خطوط مختلف آراسته شده است.
  • در شمال ايوان غربي، مسجد كوچكي از دورهُ اولجايتو ايلخان مسلمان مغول واقع شده است ، كه محراب عالي گچبري آن در سال 710هجري به دستور وزير ايرانی او محمد ساوی ساخته شده است و طاقهای آجری متنوع دارد. محمد ساوی يا ساوجی در سال 711 هجری بر اثر سعايت بد گويان به دستور اولجايتو كشته شده است ، ولي اين اثر ارزنده دورهُ صدارت او همچنان نام او را در تاريخ جاودان كرده است . نام نامي استاد حيدر اصفهاني كه سازندهُ اين محراب عالي گچبري است نيز در آخر حاشيهُ كتيبه محراب ، خوشبختانه بر جاي مانده است.
  • در مغرب ايوان غربي و مسجد اولجايتو ، شبستاني از دورهُ سلطان محمد بن بايسنقر تيموري واقع شده كه سال ساختمان آن 851 هجري است و باني ساختمان آن عماد بن مظفر ورزنه اي از امراي لشكر وي بوده است . كتيبهُ ثلث زيباي سردر اين شبستان تاريخي را "سيد محمود نقاش " نوشته است . عماد بن مظفر، مسجد با شكوهي هم در محل تولد خودش ورزنه ، بنا كرده است.
  • ايوان شمالي مسجد معروف به صفهُ درويش از قرن ششم هجري است، كتيبهُ گچبري داخل آن از دورهُ شاه سليمان صفوي است و تزيينات كاشيكاري نماي خارجي آن از اقدامات ادارهُ باستان شناسي اصفهان در سالهاي 1336 و 1337 خورشيدي مي باشد به اين مناسبت كتيبه اي به خط بنايي به ياد گار گذاشته شده است.
  • در طرفين ايوان شمالي وشمال آن چهلستونهايي از قرن ششم هجري موجود است، كه مخصوصا چهلستون شرقی آن داراي طاقهاي متعد د با نقوش مختلف آجري است و از قسمتهاي جالب اين بناي عظيم تاريخي به شمار مي رود.
  • شمالي ترين اثر تاريخي مسجد جمعه ، گنبد تاج الملك مشهور به گنبد خاكي است كه باني آن ابوالغنائم تاج الملك خسرو فيروز شيرازي وزير ديگر ملكشاه سلجوقي بوده است و سال ساختمان آن در كتيبهُ دور گنبد ،سال 481 هجري ذكر شده است و اثر بي همتائي در بين آثار دورهُ سلجوقي به شمار مي رود.

مسجد جمعه درهاي متعد د دارد ، ولي از همهُ آنها جالبتر در شمال شرقي مسجد است و قد يمي ترين سردر مسجد جامع مورخ به سال 515 هجري است و كتيبهُ كوفي سردر كه خوشبختانه قسمت بيشتر آن باقيمانده است. و بعد سردر با شكوه ديگري است كه جنب گنبد تاج الملك واقع شده و از الحاقات دورهُ پادشاهان آل مظفر مورخ به سال 768 هجري است.

پایگاه اطلاع رسانی بازار ایران
http://www.ibep.ir