آموزش آمار آموزش نرم افزار های آماری و اقتصادی آموزش نرم افزار stata آزمودن فرضیه ها در نرم افزار stata .
.
 

برای آشنایی بهتر با روند تحلیل واریانس طرح های بلوکی تصادفی شده در نرم افزار stata مثال زیر را در نظر می گیریم.
چهار نوع لاستیک A, B, C, D در اختیار داریم و می خواهیم دوام آنها را بررسی و تعیین کنیم که کدام یک پس از طی مسافت 20000 مایل کمترین میزان ساییدگی را دارد برای آزمایش چهار خودرو در نظر می گیریم و آزمایش را به گونه ای طراحی می کنیم که به طور تصادفی روی هر خودرو از هر نوع لاستیک یک حلقه امتحان شده باشد این روش (بلوک بندی) روش بسیار مفید برای تقلیل خطای آزمایش است. داده های زیر ( میزان ساییدگی آج) به دست می آید.

 آموزش نرم افزار stata: آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس طرح های بلوکی تصادفی شده آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل

ابتدا باید داده ها را وارد نرم افزار stata کنیم برای این منظور سه متغیر در نظر می گیریم، متغیری که می خواهیم میانگین های آنرا (میزان ساییدگی) مقایسه کنیم ( همه مشاهدات) که آنرا x می نامیم و متغیری که مقادیر آن نوع لاستیک ( سطوح آزمایش) را مشخص می کند که آنرا factor می نامیم و متغیر بلوک که برای کاهش خطای آزمایش از آن استفاده کرده ایم ( خودرو) که آنرا block می نامیم. بنابراین داده ها را به صورت زیر وارد نرم افزار stata می کنیم.
 آموزش نرم افزار stata: آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس طرح های بلوکی تصادفی شده آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل

برای به دست آوردن تحلیل واریانس طرح های بلوکی تصادفی شده از منوها موارد زیر را انتخاب می کنیم.
linear model and related 
Anova/manova
analysis of variance and covariance

 آموزش نرم افزار stata: آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس طرح های بلوکی تصادفی شده آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل

در کادر گفتگوی anova - analysis of variance and covariance متغیر x را در قسمت dependent variable و متغیرهای factor و block را در قسمت model وارد می کنیم.
 آموزش نرم افزار stata: آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس طرح های بلوکی تصادفی شده آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل

می توانیم برای انتخاب مدل دکمه روبروی کادر model را انتخاب کنیم. در کادر گفتگوی create varlist with factor variable می توانیم متغیرها را یکی یکی انتخاب و به قسمت varlist اضافه کنیم.( با توجه به اینکه از اثر خودروها به عنوان بلوک و کاهش خطای آزمایش استفاده شده است بنابراین نیازی نیست اثر متقابل خودرو و نوع لاستیک در مدل باشد.) و کلید ok را انتخاب می کنیم.
 آموزش نرم افزار stata: آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس طرح های بلوکی تصادفی شده آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل

نتایج زیر به دست می آید.
 آموزش نرم افزار stata: آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس طرح های بلوکی تصادفی شده آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل

در جدول فوق با توجه به اندازه آماره F و احتمال معنی داری (0.0067) به دست آمده برای نوع لاستیک (factor) فرض برابری میزان ساییدگی انواع لاستیک رد می شود بنابراین نوع لاستیک ها با همدیگر یکسان نیست.
همچنین می توانیم فرض برابری میانگین ساییدگی لاستیک ها در چهار نوع خودرو (block) را آزمود که با توجه به اندازه آماره F و احتمال معنی داری (0.0031) به دست آمده فرض برابری میانگین مقدار ساییدگی لاستیک ها در خودرو ها رد می شود. یعنی خودرو بر میزان ساییدگی لاستیک ها تاثیر داشته است و این استفاده از طرح بلوکی را توجیح می کند.
نکته: هر چند در این طرح اثر مربوط به خودرو ها (بلو کها) جدا شده است، اما منظور اصلی، آزمون تفاوت انواع لاستیک هاست. این طرح هنوز یک طرح تک عاملی است. بلوک ها تنها در تصادفی کردن کامل اجراها محدودیت به وجود آورده اند که مربوط به محیطی بوده است که در آن آزمایش انجام شده است.
بلوک بندی یک آزمایش روشی بسیار مفید برای تقلیل خطای آزمایش است.

مجله اینترنتی آموزش آمار و احتمال
http://amar.ibep.ir