آموزش آمار آموزش نرم افزار های آماری و اقتصادی آموزش نرم افزار spss آزمودن فرضیه ها .
.
 

در جدول تحلیل واریانس یک نسبت F معنی دار تنها به ما می گوید که ظاهرا غیر محتمل است که تمام میانگین های جامعه با هم برابر باشند ولی این نسبت به ما نمی گوید که کدام گروه ها با بقیه متفاوت هستند.
معمولا هنگامی که برابری تمام میانگین ها را رد کردیم تمایل داریم دقیقا مشخص کنیم اختلاف ها از کجا است. برای این کار باید از روند های مقایسه چند گانه (multiple comparison) استفاده می کنیم.
روندهای مقایسه چند گانه متعددی در دسترس هستند. یکی از آنها روند شفه (scheffe procedure) است.

برای آشنایی بهتر با روند مقایسه چندگانه شفه در نرم افزار SPSS مثال ارائه شده در تحلیل واریانس یک طرفه را در نظر می گیریم.
همانگونه که در مقاله تحلیل واریانس یک طرفه مشاهده شد میانگین های گروه ها در جامعه یکسان نمی باشد و حداقل یکی از گرو ه ها با بقیه فرق می کند حال به روش شفه قصد داریم بررسی کنیم چه گروه های با یکدیگر تفاوت دارند.
برای به دست آوردن روند مقایسه چندگانه شفه از منوها موارد زیر را انتخاب می کنیم.

Analyze > campare means > one-way anova  

 آموزش نرم افزار اس پی اس اس : آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس روندهای مقایسه چندگانه روش شفه در spss

در کادر گفتگوی one-way anova متغیر x را در قسمت dependent list و متغیر factor را در قسمت factor وارد می کنیم. و گزینه post Hoc را انتخاب می کنیم
 آموزش نرم افزار اس پی اس اس : آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس روندهای مقایسه چندگانه روش شفه در spss

در کادر گفتگوی one-way anova: post Hoc multiple comparisons گزینه scheffe را انتخاب می کنیم. و در قسمت سطح معنی داری significance level که در اینجا 0.05 در نظر گرفته ایم را وارد می کنیم و سپس با انتخاب continue و ok
 آموزش نرم افزار اس پی اس اس : آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس روندهای مقایسه چندگانه روش شفه در spss

نتایج زیر به دست می آید.
 آموزش نرم افزار اس پی اس اس : آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس روندهای مقایسه چندگانه روش شفه در spss

اختلاف میانگین دو گروه در ستون mean difference نشان داده شده است .
جفت هایی از میانگین ها که به طور معنی داری ( در سطح 0.05) با هم اختلاف دارند به وسیله ستاره مشخص شده است.
سطح معنی دار مشاهده شده در مورد هر دو گروه در ستونی به نام sig نشان داده شده است.
با توجه به نتایج به دست آمده گروه های زیر در سطح معنی داری 0.05 با هم اختلاف دارند
گروه های
1و 3
1 و 4
2 و 4
3 و 5
4و 5
با هم اختلاف دارند.
 آموزش نرم افزار اس پی اس اس : آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس روندهای مقایسه چندگانه روش شفه در spss

فواصل اطمینان در جفت هایی که دارای اختلاف معنی دار باشند شامل صفر نمی شود.( ارتباط بین آزمون فرض و فاصله اطمینان )

 آموزش نرم افزار اس پی اس اس : آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس روندهای مقایسه چندگانه روش شفه در spss

همانگونه که از جدول فوق مشخص است همه میانگین های تیماری به جز میانگینهای تیمارهای (تیمارهای زیر با هم برابرند.)
1 و 5
1 و 2
2 و 5
2 و 3
3 و 4
با هم تفاوت معنی دار دارند.

مجله اینترنتی آموزش آمار و احتمال
http://amar.ibep.ir