آموزش آمار آموزش نرم افزار های آماری و اقتصادی آموزش نرم افزار spss آزمودن فرضیه ها .
.
 

در جدول تحلیل واریانس یک نسبت F معنی دار تنها به ما می گوید که ظاهرا غیر محتمل است که تمام میانگین های جامعه با هم برابر باشند ولی این نسبت به ما نمی گوید که کدام گروه ها با بقیه متفاوت هستند.
معمولا هنگامی که برابری تمام میانگین ها را رد کردیم تمایل داریم دقیقا مشخص کنیم اختلاف ها از کجا است. برای این کار باید از روند های مقایسه چند گانه (multiple comparison) استفاده می کنیم.
روندهای مقایسه چند گانه متعددی در دسترس هستند. یکی از آنها روند دانت (dunnett procedure) است.
در آزمون دانت آزمایشگر می خواهد تمام تیمارها را با یک تیمار شاهد مقایسه کند و اگر تفاوتی مشاهده کند آن را در آزمون دیگری به طور دقیقتر بررسی کند.

برای آشنایی بهتر با روند مقایسه چندگانه دانت در نرم افزار SPSS مثال ارائه شده در تحلیل واریانس یک طرفه را در نظر می گیریم.
همانگونه که در مقاله تحلیل واریانس یک طرفه مشاهده شد میانگین های گروه ها در جامعه یکسان نمی باشد و حداقل یکی از گرو ه ها با بقیه فرق می کند حال به روش دانت قصد داریم بررسی کنیم چه گروه های با تیمار اول ( صفر درصد کود) تفاوت دارند.
برای به دست آوردن روند مقایسه چندگانه دانت از منوها موارد زیر را انتخاب می کنیم.

Analyze > campare means > one-way anova  

 آموزش نرم افزار اس پی اس اس : آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس روندهای مقایسه چندگانه روش دانت در spss

در کادر گفتگوی one-way anova متغیر x را در قسمت dependent list و متغیر factor را در قسمت factor وارد می کنیم. و گزینه post Hoc را انتخاب می کنیم
 آموزش نرم افزار اس پی اس اس : آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس روندهای مقایسه چندگانه روش دانت در spss

در کادر گفتگوی one-way anova: post Hoc multiple comparisons گزینه dunnett و در قسمت control category تیمار شاهد یا کنترل که در این مثال تیمار اول است و در قسمت test نوع آزمون که دو طرفه یا
(1) تیمار ها کوچکتر از تیمار کنترل یا
(2) تیمار ها بزرگتر از تیمار کنترل است را انتخاب می کنیم. و در قسمت سطح معنی داری significance level که در اینجا 0.05 در نظر گرفته ایم را وارد می کنیم و سپس با انتخاب continue و ok
 آموزش نرم افزار اس پی اس اس : آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس روندهای مقایسه چندگانه روش دانت در spss

نتایج زیر به دست می آید.
 آموزش نرم افزار اس پی اس اس : آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس روندهای مقایسه چندگانه روش دانت در spss

اختلاف میانگین تیمار ها از تیمار شاهد در ستون mean difference نشان داده شده است .
جفت هایی از میانگین ها که به طور معنی داری ( در سطح 0.05) با هم اختلاف دارند به وسیله ستاره مشخص شده است.
سطح معنی دار مشاهده شده در مورد هر دو گروه در ستونی به نام sig نشان داده شده است.
با توجه به نتایج به دست آمده گروه های زیر در سطح معنی داری 0.05 با هم اختلاف دارند
گروه های
1و 2
1و 3
1 و 4
با هم اختلاف دارند.
 آموزش نرم افزار اس پی اس اس : آزمودن فرضیه ها:  تحلیل واریانس روندهای مقایسه چندگانه روش دانت در spss

فواصل اطمینان در جفت هایی که دارای اختلاف معنی دار باشند شامل صفر نمی شود.( ارتباط بین آزمون فرض و فاصله اطمینان )
با توجه به اینکه فاصله اطمینان اختلاف میانگین ها مثبت است می توانیم نتیجه بگیریم که میانگین تیمارهای 2، 3، 4 از میانگین تیمار شاهد بزرگتر است.

مجله اینترنتی آموزش آمار و احتمال
http://amar.ibep.ir