آموزش آمار آموزش نرم افزار های آماری و اقتصادی آموزش نرم افزار مینی تب minitab آزمودن فرضیه ها در نرم افزار مینی تب minitab .
.
 

طرح های عاملی طرح هایی هستند که در آنها در هر آزمایش تمام ترکیب های ممکن سطوح عامل ها بررسی شوند.
نکته:
تنها هنگامی آزمون معنی دار بودن اثر متقابل امکان پذیر است که برای هر یک از ترکیب های تیماری بیش از یک مشاهده (تکرار) داشته باشیم.

برای آشنایی بهتر با روند تحلیل واریانس طرح های دو عاملی در نرم افزار minitab مثال زیر را در نظر می گیریم.
برای تعیین اثر شاخص تخلیه و ولتاژ پمپ حرارتی بر اندازه فشار داخلی یک لوله خلاء سه شاخص تخلیه و دو ولتاژ را در سطوح ثابت در نظر گرفته و برای هر یک از این 6 ترکیب تیماری آزمایش را دو بار تکرار می کنیم. داده های زیر به دست می آید.

 آموزش نرم افزار مینی تب: آزمودن فرضیه ها: تحلیل واریانس طرح های دو عاملی آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل در minitab

ابتدا باید داده ها را وارد نرم افزار minitab کنیم برای این منظور سه متغیر در نظر می گیریم، متغیری که می خواهیم میانگین های آنرا مقایسه کنیم ( همه مشاهدات) که آنرا x می نامیم و متغیری که مقادیر آن سطوح شاخص تخلیه ( عامل اول) را مشخص می کند که آنرا takhliyeh می نامیم و متغیری که مقادیر آن سطوح ولتاژ پمپ حرارتی ( عامل دوم ) را مشخص می کند که آنرا voltazh می نامیم. بنابراین داده ها را به صورت زیر وارد نرم افزار minitab می کنیم.
  آموزش نرم افزار مینی تب: آزمودن فرضیه ها: تحلیل واریانس طرح های دو عاملی آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل در minitab

برای به دست آوردن تحلیل واریانس طرح های دو عاملی از منوها موارد زیر را انتخاب می کنیم.
stat > anova > two - way  

 آموزش نرم افزار مینی تب: آزمودن فرضیه ها: تحلیل واریانس طرح های دو عاملی آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل در minitab

در کادر گفتگوی two-way analysis of variance متغیر x را در قسمت response و متغیرهای takhliyeh و voltazh را در قسمت row factor و column factor وارد می کنیم. و کلید ok را انتخاب می کنیم.
  آموزش نرم افزار مینی تب: آزمودن فرضیه ها: تحلیل واریانس طرح های دو عاملی آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل در minitab

نتایج زیر به دست می آید.
  آموزش نرم افزار مینی تب: آزمودن فرضیه ها: تحلیل واریانس طرح های دو عاملی آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل در minitab

در جدول فوق با توجه به اندازه آماره F و احتمال معنی داری (0.000) به دست آمده برای شاخص تخلیه (takhliyeh) شاخص تخلیه شدیدا معنی دار است.
ولتاژ پمپ حرارتی (voltazh) با توجه به اندازه آماره F و احتمال معنی داری (0.088) به دست آمده در سطح 5 درصد معنی دار نیست.
اما اثر متقابل با توجه به اندازه آماره F و احتمال معنی داری (0.036) به دست آمده در سطح 5 در صد معنی دار است.
همانگونه که ملاحظه می شود اثر متقابل معنی دار است بنابراین باید در تفسیر اثر های اصلی بسیار محتاط بود. در اینجا معنی دار بودن اثر متقابل به معنی آن است که در یک ولتاژ پمپ حرارتی اثر شاخص تخلیه از اثر آن در ولتاژ دیگر متفاوت است. این موضوع را می توان در شکل زیر ملاحظه نمود.
   آموزش نرم افزار مینی تب: آزمودن فرضیه ها: تحلیل واریانس طرح های دو عاملی آنالیز واریانس برابری میانگین چند جامعه مستقل در minitab

برای رسم نمودار فوق به قسمت رسم نمودار اثر متقابل طرح های عاملی مراجعه کنید.

مجله اینترنتی آموزش آمار و احتمال
http://amar.ibep.ir