آموزش آمار آموزش تجزیه و تحلیل آماری مقدمه ای بر آمار .
.
 

متغیرها را می توان به دو گروه متغیرهای کیفی و متغیرهای کمی تقسیم نمود.

متغیرهای کیفی متغیرهای هستند که بیان کننده حالت و کیفیت می باشند و شامل متغیرهای اسمی و رتبه ای است.

متغیرهای کمی متغیرهای هستند که بیان کننده کمیت و اندازه می باشند و می توان آنها را به دسته گسسته و پیوسته تقسیم نمود.

متغیرهای گسسته: متغیرهایی که فقط قابل شمارش هستند، متغیرهای گسسته می گوییم.

مثال:

تعداد فرزندان، تعداد دندان های پوسیده، تعداد تماس های ناموفق.

متغیرهای پیوسته: متغیرهایی که اندازه پذیرند و مقادیر آنها در فاصله ای از اعداد حقیقی قرار دارد متغیرهای پیوسته می گوییم.

مثال:

دمای هوا، مدت زمان تولید یک قطعه، وزن یک کالا.

نوع متغیر با توجه به ماهیتی که در زمان جمع آوری داده ها برای ان قائل می شویم تعین می شود به عنوان مثال درآمد افراد یک متغیر کمی است ولی اگر زمان جمع آوری اطلاعات درآمد را به گروه های مختلف تقسیم نماییم و افراد را بر اساس متغیر جدید اندازه گیره نماییم دیگر متغیر حاصل کمی نیست.
در آمد شما در کدام یک از گروه های زیر قرار دارد

زیر 50 هزار ریال     بین 50 تا 100 هزار ریال  
بالای 100 هزار ریال

نکته کاربردی:

بهتر است صفت هایی که ذاتا به صورت کمی هستند را به صورت کمی جمع آوری نماییم زیرا در صورت نیاز به راحتی می توانیم آن ها را گروه بندی نماییم ولی اگر به صورت دسته بندی جمع آوری نمودیم تبدیل آنها به صورت کمی غیر ممکن است.

به عنوان نمونه در مثال بالا اگر شخصی گزینه 2 را انتخاب نماید (بین 50 تا 100 هزار ریال ) ما دقیقا نمی دانیم درآمد او چقدر است. حال اگر یکی از اهداف تحقیق محاسبه میانگین درامد افراد جامعه باشد به صورت دقیق نمی توانیم این میزان را محاسبه نماییم ( به صورت تقریبی می توان محاسبه نمود) ولی اگر داده ها به صورت کمی جمع آوری شود مقدار دقیق ان قابل محاسبه است.

نکته کاربردی:

در بعضی مواقع به علت محرمانه بودن یا شکل خاص سوال باید سوال به نحوی پرسیده شود که شخص بدون هیچ واهمه و ترسی به سوالات پاسخ گوید.

به عنوان نمونه پرسیدن سن افراد همواره یکی از مشکلات تحلیلگران بوده است زیرا:

  • بعضی از افراد سن واقعی خود را بیان نمی کنند
  • با توجه به گذشت سریع زمان معمولا افراد سن خود را به روز نمی کنند و ممکن است چند سال اختلاف بین سن بیان شده و سن واقعی افراد وجود داشته باشد

در چنین مواقعی سوالات باید به گونه ای پرسیده شود که شخص بدون هیچ گونه واکنشی به سوال پاسخ بدهد به عنوان نمونه در سوال فوق می توانیم به جای سن افراد سال تولد افراد را مورد پرسش قرار دهیم و خود در هنگام آنالیز داده ها سن افراد را محاسبه نماییم به این صورت ما به مطلوب خود رسیده ایم و نوع متغیر نیز تغیر نکرده است.

مجله اینترنتی آموزش آمار و احتمال
http://amar.ibep.ir